Linkedin-post
Hoe langer ik uit de 'institutionele' ggz ben, vol schotten, normen en hokjes, hoe meer ik frons bij sommige artikelen en onderzoeken, bij de verhalen die ik hoor over ervaringen uit de ggz, bij het taalgebruik in de rapporten die ik lees.
Patronen worden soms nog duidelijker op afstand...
Lijden is echt, maar de diagnoses zijn door ons bedacht. Het zijn geen absolute waarheden. Ook niet na 500 onderzoeken over een diagnose. Het maakt ze bruikbaar en tegelijkertijd geen tijdloze waarheid.
Het is taal waarmee we over het ernstige lijden en de problemen van onze cliënt spreken. Duidelijke taal, vaak inzicht- en richtinggevend voor behandeling, soms rustgevend voor cliënten die met een diagnose begrijpen waar ze last van hebben en daardoor weer kunnen voelen er niet buiten te vallen en hoop en andere fijne emoties ervaren. In elk geval krijg je met een diagnose 'een' verklaringsmodel. Als je ergens anders woonde, kreeg je misschien (ook nog) een ander verklaringsmodel. Soms is een diagnose helpend en soms echt héél schadelijk.
We zijn allemaal mensen. Lopen in meer of mindere mate allemaal tegen dezelfde dingen aan. Helaas zijn er mensen die ernstiger lijden, meer beperkingen ervaren en ja, die patronen vertonen zich opvallend consistent (logisch ook... omdat we in de basis allemaal dezelfde emoties, behoeften e.d. hebben). Hoe die patronen heten en waar de grenzen liggen tussen 'normaal en abnormaal", dát hebben we allemaal bedacht.
Zodra we dát, zeker als professionals, vergeten en doen alsof de hokjes werkelijkheden zijn, slaan we de plank mis. Of liever gezegd... zouden we die plank dan soms zachtjes voor onze leergierige koppies moeten slaan 😌ðŸ¤
Nederland zoals het nu is... Vol structuur, overregulering, strakke normen, weinig tolerantie en weinig ruimte voor 'anders'. Zelfs het Nederlandse straatbeeld en onze kledingstijl zijn vaak weinig opvallend.
Gewoon wat gedachten... Misschien is neurotypisch in een toekomstige samenleving wel een diagnose... 'Er is bij mevrouw sprake van een opvallend grote behoefte aan conformeren aan sociale normen, weinig eigen inbreng, niet buiten de lijntjes kunnen kleuren, risico's vermijden, alles plannen en sociale gemakkelijkheid. Cliënte heeft daarnaast opvallend weinig ervaring met afwijzing, ontregeling, twijfel, mislukking, teleurstelling, verlies en/of andere gebeurtenissen die aanleiding hádden kunnen geven tot groei en het ontwikkelen van veerkracht. Helaas is dat niet het geval. Dit verklaart mede de beperkte kennis van en bekendheid met wanhoop, identiteitscrises, liefdesverdriet, onzekerheid, rouw, vastlopen in het leven, wakker liggen om 03.00 uur en andere normale menselijke verschijnselen. Er lijken daarnaast weinig bijzonderheden in de ontwikkeling aanwezig, ook systemisch zit hier een duidelijk intergenerationeel probleem...
Who knows...
Ook is een disharmonisch IQ misschien veel handiger in een toekomstige samenleving en noemen we dat dan harmonisch. Ook blijkt stoornis A of B of C of D daar een heel gezonde uiting van... het leven. Van ervaren druk. Van aanpassen aan omstandigheden. Mensen zonder stoornis vallen daar misschien wel buiten de norm. Ik bedoel... hoezo heb jij eigenlijk nog geen stoornis? Zijn er echt helemaal geen bijzonderheden in de ontwikkeling van jouw gevoel en waarnemingsvermogen? 🤔
Het is maar hoe je kijkt... Hierbij de uitnodiging voor een kort moment van bezinning om weer even te beseffen én onthouden dat dé norm, dé diagnose en dé stoornis niet bestaan als tijdloze waarheden. Blijf uit het stigma. Blijf weg bij de schotten. Blijf nieuwsgierig. Blijf vragen stellen. Kijk naar de mens! Over 100 jaar kijken en denken we weer heel anders. Laten we dus wat minder hoogdravend en meer gelijkwaardig denken. Binnen en buiten de ggz overigens!
Mensen die ergens last van hebben, hebben daar meestal al wel genoeg last van. Daar hoeven we echt geen schepjes normering bovenop te doen.
De ggz doet denk ik vaak haar beste best, maar ze hebben niet de waarheid in pacht. Dus cliënt.. daag je behandelaar uit, stel vragen en wees eigenwijs! Dan rekken we hopelijk samen de normen weer een beetje op 🌱